21188491332header
۱۳۹۸ دوشنبه ۳۱ تير
صفحه اصلی ورود اعضا
تبریک روز معمار 1397/02/03
تبریک روز معمار

 

ای صاحب مسئله! تو بشنو از ما

تحقیق بدان که لامکان است خدا

خواهی که تو را کشف شود این معنی

جان در تن تو بگو کجا دارد جا

*******************************

ای عقل خجل ز جهل و نادانی ما

درهم شده خلقی ز پریشانی ما

بت در بغل و به سجده پیشانی ما

کافر زده خنده بر مسلمانی ما

 

سوم اردیبهشت 97 را به یاد شیخ بهایی روز معمار نام‌گذاری کرده‌اند این روز را به‌تمامی معماران عزیز تبریک عرض می‌کنیم.

روز معماری در ایران 3 اردیبهشت (23 آوریل) هرسال، مصادف با سالروز تولد شیخ بهایی است. این روز را نباید با روز جهانی معماری (نخستین دوشنبه ماه اکتبر در هرسال) اشتباه گرفت.

 

سال 1383 انجمن مفاخر معماری ایران مراسمی را در روز 3 اردیبهشت مصادف با سالروز تولد شیخ بهایی برپا کرد و پیشنهاد کرد تا این روز به نام روز معماری شناخته شود. این مراسم در سال 1384 تکرار شد. سال 1385 هم‌زمان با درگذشت سید هادی میرمیران در روز 29 فروردین -که خود از پیشنهاددهندگان تعیین روزی به نام روز معمار بود- بنا شد تا در روز 3 اردیبهشت مراسمی برای اعطای جایزه میرمیران برگزار شود. نخستین دوره اعطای این جایزه از سال 1386 برگزار شد. سال 2009 از سوی یونسکو به نام سال بزرگداشت شیخ بهایی نام‌گذاری شد و از این سال (1388) روز 3 اردیبهشت به‌طور رسمی به‌عنوان روز معماری در ایران پذیرفته‌شده و در تقویم رسمی ایران نیز از سوی دولت ثبت شد. هرساله در این روز مراسم و همایش‌هایی در رابطه با معماری یا بزرگداشت معماران در مجامع فرهنگی و هنری و علمی ایران برگزار می‌شود.

 

شیخ بهایی مرجع تقلید و دانشمند نامدار عصر صفوی است که در دانش‌های فلسفه، منطق، هیئت و نجوم ، ریاضیات و معماری تبحر داشت.

 

وی در عصر طلایی هنر اسلامی یعنی دوران صفویه، تعداد زیادی از بناها را با تکنولوژی فراتر از عصر خود طراحی کرده و به اجرا درآورد. آثاری همچون مسجد امام اصفهان، نقشه شهر نجف‌آباد، مهندسی تقسیم آب زاینده‌رود، طرح‌ریزی کاریز نجف‌آباد، حمام شیخ بهایی، معماری حرم امام رضا (ع)، مجموعه کاخ‌های دولتی اصفهان(دولت‌خانه)، چینی‌خانه بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی و . که امروزه از او به یادگار مانده است. 

شیخ بهایی در میان دیگر هنرهایش معماری را برگزید، چراکه معماری هنر ساختن یک تمدن است؛ تمدن اسلامی، و اگر نبود معادلات استکباری حاکم بر محافل بین‌المللی، به‌طور حتم دستاوردهای این بزرگوار صرفاً در زمینه‌های مهندسی و هنر معماری جزء عجایب جهان محسوب می‌شد. این همان چیزی است که مهندسان ایتالیایی و آمریکایی را مسحور خود کرده بود و به تماشای شمعی نشانده بود که از دانش جاودانه شیخ ، افروخته می‌ماند. گرمابه شیخ بهایی همان بنایی است که مهندسان غربی شمع افروخته‌اش را چند دهه پیش خاموش کردند و اگر همین روند غفلت از داشته‌های فرهنگی‌مان ادامه یابد، چیزی از بقایای بنای آن باقی نمی‌ماند.

شاید گفتن از محاسبات دقیق شیخ بهایی در احداث حمامی که تنها با یک شمع گرم می‌شود و یا سنگ‌های قبله‌نما در مساجد و یا داستان طلسم سازی او برای ایوان ورودی حرم امام رضا(ع) بیشتر ما را با شق علمی وی آشنا کند؛ اما مهم‌تر از آن حکمت این دانشمند است که به مدد معماری می‌آید و معماری ایرانی اسلامی را واجد اصولی می‌کند که ریشه در حکمت الهی شیخ دارد. 

حکمتی که چون بر ما پوشیده است، ناگزیریم که از آثار مهندسی او در معماری دم بزنیم:

حمام شیخ بهایی:

گلخن گرمابه‌ای است که هنوز در اصفهان برجای‌مانده و به حمام شیخ بهائی یا حمام شیخ معروف است. این بنا در میان مسجد جامع و هارونیه در بازار کهنه نزدیک بقعه معروف به درب امام واقع است و گلخن گرمابه را چنان ساخته بود که با شمعی گرم می‌شده و در زیر پاتیل گلخن فضایی تهی تعبیه کرده و شمعی افروخته در میان آن گذاشته و آن فضا را بسته بود که شمع تا مدت‌های مدید همچنان می‌سوخت و آب حمام بدان وسیله گرم می‌شد و خود گفته بود که اگر روزی آن فضا را بشکافند، شمع خاموش خواهد شد و گلخن از کار می‌افتد.

 

 

فاضلاب مسجد جامع اصفهان توسط لوله‌های جمع‌آوری فاضلاب وارد خزینه حمام می‌شده است و طبق محاسبات دقیقی که شیخ بهایی انجام داده بود و با طراحی خاص خزینه، این فاضلاب تبدیل به گاز متان می‌شد که قابل سوختن است. شیخ بهایی با محاسباتی که انجام داده بود، حجم لجن را برای تولید بیوگاز مشخص کرده بود.

مهندسان غربی آن محوطه را شکافتند، شمع فوراً خاموش شد و دیگر ازآن‌پس نتوانستند آن را مجدداً بسازند.

معماران امروز کشور به مهارت شیخ در هنر معماری ایمان‌دارند و برای آنکه بتوانند سمت‌وسوی هنر معماری امروز را با حکمت شیخ در معماری پیوند دهند، سوم اردیبهشت و روز بزرگداشت شیخ بهایی را روز معمار نامیده‌اند.

 

دیگر خدمات علمی و عمرانی شیخ بهایی

مهارت وی در ریاضی و معماری و مهندسی معروف بوده و از مهم‌ترین خدمات شیخ بهایی در رونق بخشیدن به شهر اصفهان تعیین سمت قبله مسجد شاه (امام) اصفهان است. این قبله یابی که با استفاده از ابزارهای آن زمان صورت پذیرفته هفت درجه با جهت واقعی قبله اختلاف دارد. تقسیم آب زاینده‌رود به محلات اصفهان و روستاهای مجاور رودخانه، ساخت گلخن گرمابه‌ای است که هنوز در اصفهان مانده معروف به حمام شیخ بهائی و طراحی منارجنبان اصفهان که هم‌اکنون نیز پابرجاست به او نسبت داده می‌شود. همچنین طرح‌ریزی کاریز نجف آباد-اصفهان است که به نام قنات زرین‌کمر، (یکی از بزرگ‌ترین کاریزهای ایران) و معماری مسجد شاه (امام) اصفهان و مهندسی حصار نجف و شاخص تعیین اوقات شرعی (ساعت آفتابی در مغرب مسجد شاه (امام)) را به او نسبت می‌دهند.

تعداد بازدید: 11
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
شماره تلفن
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 

پل های ارتباطی شما با شهرداری

سامانه پیام کوتاه : 1000000137
ایمیل : info@rasht.ir
پیام گیر:137 
شماره تماس : 33669908 33668819 – 33669208
آدرس : بلوار امام خمینی (ره) جنب بنیاد مسکن شهرداری رشت

Powered by DorsaPortal